जवस खाण्याचे फायदे !

divipawar94
Jul 25, 2021
3 min read

जवसहे एक गळिताचे धान्यआहे. जवसाचे शास्त्रीय नाव (Linum usitatissimum)लिनम युसिटेटिसियम आहे. जवसालाच मराठीत अळशी असेही म्हणतात. जवसाचा उगम इजिप्त देशातीलआहे. महाराष्ट्रात व भारतात जवसहे हिवाळ्यातले (रब्बीचे) पीक आहे. जवसाच्याटोकदार चकचकीत तपकिरी रंगाच्या चपट्या बिया असतात. त्याबियांपासून तेल निघते. विदर्भातजवसाचे तेल खाद्यपदार्थांमध्ये वापरतात. तसचंजवसाची चटणी भाकरी सोबतचवीने खाल्ली जाते.

जवसाचीपौष्टीकता

· कॅलरी: 37

· ओमेगा -3 फॅटी ॲसिडस: 1.597 मि.ग्रॅ

· प्रथिने: 1.3 ग्रॅम

· फायबर: 1.9 ग्रॅम

· व्हिटॅमिनबी 6: 2% RDI

· एकूणफॅट्स : 3 ग्रॅम

· फ्लोट: 2% RDI

· सॅचुरेटेडफॅट्स : 0.3 ग्रॅम

· कॅल्शियम: 2%

· पोटॅशियम: आरडीआयच्या 2%

· लोह: आरडीआयच्या 2%

· फॉस्फरस: DI% आरडीआय

· मॅग्नेशियम: 7% आरडीआय

· कार्ब: 2 ग्रॅम

· व्हिटॅमिनबी 1: आरडीआयच्या 8%

जवसतेल खाण्याचे फायदे

आपणआपल्या रोजच्या जेवणात जवस/अळशी चावापर करत नाही. पणह्या लहान दिसणाऱ्या टोकदारतपकिरी बिया आपल्या आरोग्यासाठीफायदेशीर आहेत. ह्या बियांचे तेलआपण दररोज आहारात घेऊ शकतो किंवाजवस दुसऱ्या प्रकारे खाऊ शकतो. जवसाचेभरपूर फायदे आहेत जे आपल्यालाकदाचित माहीत असतील. जवसात ओमेगा 3 फॅटीॲसिड असतं ज्याला चांगलीआवश्यक चरबी म्हणतात. याचसोबतअँटीऑक्सीडंटस, फायबर ह्यामध्ये मुबलक असतात.

कोलेस्टेरॉलचीपातळी योग्य ठेवते

जवसामध्येविरघळणारे फायबर असते जे पचनहोताना चरबी आणि कोलेस्ट्रॉलद्वारेशोषले जात नाही. जवसाचेतेल नियमित सेवन केल्यास खराबकोलेस्ट्रॉल कमी होण्यास मदतहोते. फायबर पित्त देखील कमी करते, जेपित्ताशयामध्ये कोलेस्ट्रॉलपासून बनते.

सांधेदुखीपासून मुक्ती

जवसाच्याबिया सांध्याच्या दुखण्यावर प्रभावी असतात. जवस खाल्ल्याने रक्तपातळ होते, ज्यामुळे पायात रक्त योग्यप्रकारे वाहतेआणि वेदना दूर होतात. सांधेदुखीसाठी मोहरीच्या तेलात अळशीची पूड गरम करा. ते थंड करून सांध्यावरलावल्यास आराम मिळतो.

डायबिटीसनियंत्रित

अळशीमध्ये लिग्नान नावाचा घटक असतो जोटाईप 2 च्या डायबिटिस मध्येरक्तातील साखरेची पातळी नियंत्रित ठेवतो. रोज जवस किंवाअळशी च्या बियांचे सेवनआपल्याला डायबिटीस किंवा मधुमेहापासून बरे व्हायला मदतकरते. आपल्याला मधुमेह असल्यास, कोणत्याही प्रकारे आपल्या आहारात 25 ग्रॅम जवस घ्या. हवेअसल्यास, आपण प्रमाणात काहीभागांमध्ये विभागू शकता. आणि मग दिवसभरकोणत्याही प्रकारे ते हळूहळू सेवनकेले जाऊ शकते.

हृदयविकाराचीसुरूवातच थांबवते

जवसाच्याबिया आपल्या हृदयाच्या आरोग्यासाठी उपयुक्त आहेत. धमन्यांचे काम सुरळीत राहण्यासाठीधमन्या लवचिक असणे आवश्यक असते. जवस बिया किंवा तेलधमन्या लवचिक ठेवतात. atherosclerosis पासून आपलं रक्षण करतात. ब्लड प्रेशर, हार्ट रेट नियंत्रित करावयाचेअसेल तर जवस तेलजेवणात खावं. हे खराब कोलेस्टेरॉलदेखील कमी करते.

स्त्रियांचेहार्मोन्स संतुलित ठेवते

जवसाच्याबियात फॅक्टो इस्ट्रोजन असते ज्यामुळे त्याबिया स्त्रियांसाठी उपयुक्त आहेत. एका अभ्यासात हेसिध्द झाले आहे कीज्या महिलांची रजोनिवृत्ती झालेली आहे त्यांच्यात दिसणारीरजोनिवृत्तीची लक्षणे जवस तेल खाण्यानेदूर होतात. जवसात स्त्रीयांच्या शरीरातील हार्मोन्सचे म्हणजेच Estrogen चे गुणधर्म असतात.

शरीरातीलवेदना किंवा चमक, अस्वस्थता, अनियमितरक्तस्त्राव मनःस्थिती बदलणे, पाठदुखी आणि योनीतील कोरडेपणाजवस खाण्याने कमी होतो. दिवसातूनदोन किंवा तीन वेळा 1 चमचाजवस/अळशीची पावडर खाल्ल्यास रजोनिवृत्तीची लक्षणे कमी होऊ शकतात. ही पावडर स्त्रियांमध्ये नियमित मासिक पाळी यावी ह्यासाठीवापरली जाऊ शकते.

त्वचासुंदर आणि चमकदार बनवते

जवसाच्यातेलात त्वचेचे आरोग्य सुधारण्यास मदत करू शकणारेअनेक त्वचेला अनुकूल असे पौष्टिक घटकअसतात. जवसातले लिग्नान्स आणि ओमेगा 3 फॅटीॲसीडचे उच्च प्रमाण आपलेपोट स्वच्छ ठेवते आणि त्वचा रोगांपासूनबचाव करते. ओमेगा 3 फॅटी ॲसीड त्वचेच्यापेशींच्या निरोगी वाढीसाठी खूप महत्वाचे आहे. त्वचेची जळजळ, पुरळ उठणे, सूजयेणे आणि लालसरपणा जवसनियमित सेवन केल्याने कमीकरता येतात. जवसात असलेले आवश्यक फॅटी ॲसीड त्वचेलाहायड्रेटेड आणि मॉइश्चराइझ ठेवतात, त्यामुळे मुरुम आणि सोरायसिस सारख्यात्वचेच्या समस्या टळतात. आपली त्वचा निरोगी, गुळगुळीत आणि चमकदार हवीअसल्यास आपल्या जेवणात 1 ते 2 चमचे जवसतेल घाला. ह्यातील अँटिऑक्सिडंट गुणधर्म त्वचेवर कोलेजन उत्पादन करते आणि नवीनपेशींच्या वाढीस चालना देते. परिणामी त्वचेचे तारुण्य वाढते.

केसांच्यासमस्येवर करा जवसाचे तेलमालिश

जवसामध्येजास्त प्रमाणात ओमेगा 3 फॅटी ॲसिड केसांचीलवचिकता वाढवते आणि तुटण्याची होण्याचीशक्यता कमी करते. अळशीचे तेल टाळूमध्ये कोंडाहोऊ देत नाही. जवसामध्येअसलेले व्हिटॅमिन ई केसांच्या मुळांचेआणि टाळूचे पोषण करते आणिकेस गळणे आणि टक्कलपडण्यापासून रोखण्यास मदत करते. हेसोरायसिस संबंधित केस गळती पासूनबरे होण्यासाठी मदत करू शकते.

वजनकमी करण्यासाठी जवस भाजून खाणेफायदेशीर

जेवणाच्यासुमारे 1 तास आधी, 1 किंवाअर्धा चमचा जवस भाजूनचावून खा आणि वरुनएक ग्लास पाणी प्या, त्यानंतरअर्ध्या तासानंतर एक ग्लास पाणीप्या. पोट भरलेलं राहीलआणि आपण कमी जेवालजेणेकरून तुम्ही एकूणच कमी कॅलरी खालज्यामुळे तुमचे वजन कमी होईल. जवसातील लिग्निन आणि ओमेगा -3 शरीरातचरबी जमा होऊ देतनाही आणि शरीराला घट्टसुदृढ बनवण्यात मदत करते. जरआपले काम असे आहेकी आपल्याला व्यायामासाठी वेळ मिळत नाहीतर अशा परिस्थितीत आपणआपल्या दैनंदिन आहारामध्ये जवसाचे सेवन करावे. आपलेवजन नियंत्रित करण्यात मदत करते.

जवसभिजवून खाण्याचे फायदे –

जवसामध्येव्हिटॅमिन्स बी1, मिनरल्स, ओमेगा-3, फॅटी ॲसिड्स आणि भरपूर फायबरअसतं. जवस रात्रभर भिजवल्यानेत्यामधील हानिकारक फायटिक ॲसिड्स निघून जातात आणि त्यातल्या मिनरल्सचेबॉडीमध्ये योग्य शोषण होते. जवसकाय करतात तर शरीरातून दूषितपदार्थ बाहेर काढून शरिराला निरोगी ठेवतात. जवस रात्रभर भिजवूनठेवून सकाळी खाण्याने बरेच फायदे होतात. कसे भिजवावे जवस तर, संध्याकाळीएक लिटर गरम पाण्याततीन चमचे जवस घालूनभिजत ठेवा. सकाळी पाणी काढून भिजलेलेजवस चावून खा. भिजवलेले जवसखाल्ल्याने केस चमकदार निरोगीराहतात. त्वचा सुंदर बनते.

जवसाचेदुष्परिणाम

जवसाच्यातेलाने खालील एलर्जीची लक्षणे उद्भवू शकतात: खाज सुटणारे तळवेआणि डोळे, पुळ्या, मळमळ किंवा उलट्या. डायबिटीस मध्ये अँटीडायबेटिक औषधांसह घेतलेल्या जवसामुळे रक्तातील साखर धोकादायक पातळीवरकमी होऊ शकते. जवसानेआतड्यातील काम वेगाने होते. जास्त जवस खाल्ल्यास शौचासहोते. जवस शक्यतो पुरुषांपेक्षामहिलांसाठीच जास्त फायदेशीर ठरतात.

टीप - वरील कोणतेही उपचार आयुर्वेद तज्ञांच्या सल्ल्याने करावेत.